Pn-Pt 10:00 - 16:00 
Abolicja w estońskim CIT ma zamknąć wieloletni spór o spółki, które przeszły na ryczałt w trakcie roku i nie dopełniły obowiązków sprawozdawczych. Warunek jest jeden, ale wymagający: trzeba sporządzić sprawozdanie finansowe i przekazać je szefowi KAS do 31 stycznia 2027 r.
Problem w tym, że samo wysłanie pliku nie wystarczy. Znaczenie ma format, zakres danych, komplet podpisów i archiwizacja. Jeżeli którykolwiek z tych elementów zawiedzie, spółka może nie skorzystać z abolicji — mimo że formalnie dokument wysłała.
Skąd wziął się problem ze sprawozdaniem przy przejściu w trakcie roku
Przejście na estoński CIT w trakcie roku umożliwia art. 28j ust. 5 ustawy o CIT. Przepis ten ma zostać uchylony z dniem 1 stycznia 2027 r., ale przez ostatnie lata korzystało z niego wiele spółek.
Warunkiem było zamknięcie ksiąg rachunkowych na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego pierwszy miesiąc opodatkowania ryczałtem i sporządzenie sprawozdania finansowego zgodnie z przepisami o rachunkowości. W praktyce oznaczało to, że w ciągu trzech miesięcy sprawozdanie powinno zostać sporządzone i podpisane przez właściwe osoby.
Część spółek tych wymogów nie dopełniła — najczęściej sprawozdanie nie zostało podpisane w terminie. Organy podatkowe kwestionowały wtedy skuteczność zmiany formy opodatkowania. Konsekwencją była konieczność dopłaty podatku wraz z odsetkami za zwłokę, tak jakby spółka przez cały czas rozliczała się klasycznym CIT.
Abolicja w estońskim CIT — na czym polega i do kiedy
Rozwiązanie przewiduje projekt nowelizacji ustaw o PIT, o CIT i o zryczałtowanym podatku dochodowym oznaczony numerem UD116. Abolicja ma objąć spółki, które nie dopełniły obowiązków sprawozdawczych przy przejściu na ryczałt w trakcie roku.
Aby z niej skorzystać, spółka ma sporządzić sprawozdanie zgodnie z przepisami o rachunkowości i przekazać je elektronicznie szefowi Krajowej Administracji Skarbowej do 31 stycznia 2027 r.
Trzeba jednak wyraźnie zaznaczyć: to wciąż projekt. Przeszedł Stały Komitet Rady Ministrów, ale nie zakończył jeszcze ścieżki legislacyjnej. Ostateczny kształt przepisów i terminów może się zmienić, dlatego warto śledzić dalszy przebieg prac, a nie opierać decyzji wyłącznie na doniesieniach medialnych.
Sprawozdanie musi być w XML, a nie w PDF
To najczęstsza pułapka. Sprawozdanie sporządzone wyłącznie na papierze albo zapisane jako PDF nie spełnia wymogu sporządzenia go zgodnie z przepisami o rachunkowości.
Dokument musi powstać elektronicznie, zgodnie z właściwą strukturą logiczną, co w praktyce oznacza format XML. Potwierdził to dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 20 sierpnia 2026 r. (sygn. 0111-KDIB1-1.4010.313.2026.2.SG).
Jeżeli więc spółka ma w segregatorze podpisany wydruk, a nie ma pliku w strukturze logicznej, to z punktu widzenia abolicji może się okazać, że nie ma nic.
Archiwizacja elektroniczna przez pięć lat
Sporządzenie sprawozdania zgodnie z ustawą o rachunkowości oznacza nie tylko właściwy termin i formę. Obejmuje również obowiązek archiwizacji wynikający z art. 74 ust. 2 pkt 8 ustawy o rachunkowości — sprawozdanie trzeba przechowywać w formie elektronicznej, w oryginalnej postaci, przez pięć lat.
Dyrektor KIS uznał, że brak takiej archiwizacji sam w sobie stanowi naruszenie obowiązku sporządzenia sprawozdania zgodnie z przepisami o rachunkowości. To istotne ostrzeżenie dla spółek, które plik wygenerowały, wysłały i nie zadbały o jego zachowanie w pierwotnym formacie.
Jakie elementy i dane porównawcze musi zawierać sprawozdanie
Sprawozdanie sporządzane na dzień poprzedzający wybór estońskiego CIT nie jest raportem rocznym, lecz śródrocznym. Potwierdził to Komitet Standardów Rachunkowości w stanowisku opublikowanym 30 marca 2026 r. w Dzienniku Urzędowym Ministra Finansów i Gospodarki pod poz. 47.
W sprawozdaniu powinny znaleźć się w szczególności:
- bilans,
- rachunek zysków i strat,
- informacja dodatkowa,
- w przypadku większych jednostek także rachunek przepływów pieniężnych oraz zestawienie zmian w kapitale własnym.
Łatwo przeoczyć dane porównawcze. W bilansie podaje się dane na dzień poprzedzający przejście na ryczałt oraz dane na dzień kończący poprzedni rok obrotowy (art. 46 ust. 1a ustawy o rachunkowości). W rachunku zysków i strat — dane od początku roku obrotowego do dnia poprzedzającego przejście oraz dane za analogiczny okres roku poprzedniego (art. 47 ust. 2). Analogiczne zasady dotyczą zestawienia zmian w kapitale własnym (art. 48a ust. 2) oraz rachunku przepływów pieniężnych (art. 48b ust. 2).
Kto musi podpisać sprawozdanie
Pod sprawozdaniem powinny znaleźć się podpisy głównego księgowego oraz członków zarządu. Ze względu na znaczenie tego dokumentu najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest podpisanie go przez wszystkich członków zarządu w składzie aktualnym na dzień składania podpisów.
Wymaga to sprawdzenia, czy każda z tych osób dysponuje ważnym podpisem elektronicznym — kwalifikowanym, zaufanym albo osobistym. To szczegół, który potrafi zablokować cały proces na kilka dni.
W zarządach wieloosobowych przepisy dopuszczają podpisanie sprawozdania w węższym składzie. Pozostałe osoby składają wówczas oświadczenie, że sprawozdanie spełnia wymagania przewidziane w przepisach (art. 52 ust. 2b ustawy o rachunkowości). Członek zarządu może też odmówić podpisu na podstawie art. 52 ust. 2 tej ustawy — odmowa wymaga jednak pisemnego uzasadnienia, które staje się załącznikiem do sprawozdania.
Co zrobić już teraz
Nie czekaj na ostatni tydzień stycznia. Sprawdź najpierw, czy Twoja spółka w ogóle jest w grupie ryzyka — czyli czy przechodziła na estoński CIT w trakcie roku podatkowego.
Jeżeli tak, ustal, czy sprawozdanie na dzień poprzedzający przejście zostało sporządzone, w jakiej formie i kiedy je podpisano. Zweryfikuj, czy istnieje plik w strukturze logicznej i czy jest przechowywany w oryginalnej postaci elektronicznej.
Przy okazji warto sprawdzić pozostałe warunki ryczałtu — strukturę zatrudnienia, źródła przychodów i rozliczanie świadczeń na rzecz wspólników. Audyt podatkowy pozwala wychwycić te ryzyka, zanim zrobi to urząd.
Jak pomagamy
W SN Kancelaria łączymy doświadczenie adwokatów i doradców podatkowych. Weryfikujemy dokumentację związaną z przejściem na ryczałt, oceniamy, czy spółka kwalifikuje się do abolicji, i wskazujemy, co trzeba uzupełnić przed upływem terminu.
Współpracujemy również z biurami rachunkowymi — wsparcie biur rachunkowych obejmuje między innymi ocenę prawidłowości sprawozdań sporządzanych na szczególny dzień bilansowy. Sprawę może poprowadzić doradca podatkowy współpracujący z zespołem procesowym.
Chcesz sprawdzić, czy Twoja spółka skorzysta z abolicji i czy sprawozdanie spełnia wymogi? Umów spotkanie.
Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej ani podatkowej w indywidualnej sprawie.
