
Przy wypłacie zysku wypracowanego w okresie estońskiego CIT podatek wspólnika (19%) liczy się od całej kwoty podzielonego zysku. Podatku zapłaconego przez spółkę nie odejmuje się wcześniej od podstawy – uwzględnia się go wyłącznie przez ustawowe odliczenie. Tak orzekł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 29 września 2026 r. (II FSK 1274/23). To trzecie takie rozstrzygnięcie w tym roku.
O co był spór
Spółka na estońskim CIT wypłacała dywidendę. Chciała najpierw pomniejszyć zysk przeznaczony do wypłaty o ryczałt od dochodów spółek, a dopiero od pozostałej kwoty obliczyć 19% PIT wspólnika. Argumentowała, że to dwa odrębne podatki:
- po stronie spółki – ryczałt od dochodów spółek (art. 28m ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o CIT),
- po stronie wspólnika – 19% PIT od dywidendy (art. 30a ust. 1 pkt 4 ustawy o PIT), pobierany przez spółkę jako płatnika.
Skoro wspólnik faktycznie dostaje kwotę po podatku spółki, to – zdaniem spółki – tylko ta kwota powinna być podstawą PIT.
Co orzekły sądy
Dyrektor KIS, WSA w Poznaniu (I SA/Po 730/22) i NSA uznali, że przy estońskim CIT obowiązuje inny mechanizm niż w klasycznym CIT. Ryczałt spółki i PIT wspólnika odnoszą się do tej samej wartości – podzielonego zysku. Podatek spółki uwzględnia się przez odliczenie z art. 30a ust. 19 ustawy o PIT: wspólnik pomniejsza swój podatek o 90% (mały podatnik i podmiot rozpoczynający działalność) albo 70% (pozostali) podatku zapłaconego przez spółkę.
Pomniejszenie podstawy PIT o podatek spółki, a potem jeszcze odliczenie, oznaczałoby podwójne uwzględnienie tego samego podatku. NSA orzekł tak samo już 3 czerwca 2026 r. (II FSK 992/23) i 18 czerwca 2026 r. (II FSK 993/23), więc linia orzecznicza jest jednolita.
Ile to wynosi – przykład
Mały podatnik dzieli zysk w wysokości 100 tys. zł.
- Według NSA: ryczałt spółki 10 tys. zł (10%); PIT wspólnika 19 tys. zł (19% × 100 tys. zł) minus odliczenie 9 tys. zł (90% × 10 tys. zł) = 10 tys. zł. Łącznie 20 tys. zł, czyli 20%.
- Według spółki: PIT liczony od 90 tys. zł = 17,1 tys. zł minus 9 tys. zł = 8,1 tys. zł. Łącznie 18,1 tys. zł.
Dla pozostałych podatników (ryczałt 20%, odliczenie 70%) łączne obciążenie według NSA wynosi 25%.
Co z tego wynika
- Płatnik. Spółka, która liczyła PIT od kwoty pomniejszonej o ryczałt, pobrała za mało podatku. Odpowiada za to jako płatnik, więc warto sprawdzić wypłaty z ostatnich lat i ewentualnie skorygować rozliczenie.
- Planowanie wypłat. W kalkulacjach opłacalności estońskiego CIT należy przyjmować 20% (mały podatnik) albo 25% łącznego obciążenia, a nie niższe wartości wynikające z metody „netto”.
- Dokumentacja. Odliczenie z art. 30a ust. 19 wymaga wykazania podatku zapłaconego przez spółkę – kwoty i terminy zapłaty powinny być spójne z uchwałą o podziale zysku.
Więcej o tej formie opodatkowania piszemy na stronie estoński CIT. Warto też pamiętać o terminach sprawozdawczych – opisaliśmy je w artykule sprawozdanie finansowe a estoński CIT.
Jak pomagamy
Doradzamy spółkom na estońskim CIT – od wejścia w ten system, przez wypłaty zysku i rozliczenia płatnika, po audyt podatkowy wcześniejszych dywidend.
Masz podobną sprawę? Umów spotkanie.
Opracowanie na podstawie wyroku NSA z 29 września 2026 r. (II FSK 1274/23) i informacji opublikowanych w Dzienniku Gazecie Prawnej. Stan prawny na 8 października 2026 r. Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej ani podatkowej w indywidualnej sprawie.