Fundacja rodzinna a opodatkowanie odsetek od pożyczki – co mówią interpretacje podatkowe i orzecznictwo sądów

Fundacja rodzinna jako narzędzie zarządzania majątkiem i jego ochrony międzypokoleniowej cieszy się rosnącą popularnością wśród polskich przedsiębiorców. Jednak sposób jej funkcjonowania w obszarze podatkowym wciąż rodzi wiele pytań praktycznych, a odpowiedzi na nie nie zawsze są intuicyjne. Jednym z kluczowych zagadnień pozostaje kwestia opodatkowania odsetek otrzymywanych przez fundację rodzinną od pożyczek – w szczególności wtedy, gdy do fundacji wniesiono wierzytelność pożyczkową, a nie sama fundacja była stroną udzielającą finansowania.

Czym jest fundacja rodzinna i jaka działalność jest dla niej dozwolona

Fundacja rodzinna jest osobą prawną powołaną przede wszystkim w celu gromadzenia mienia, zarządzania nim i jego pomnażania z myślą o beneficjentach wskazanych przez fundatora. Ustawa o fundacji rodzinnej ściśle określa katalog dopuszczalnej działalności gospodarczej, którą fundacja może wykonywać. W jego ramach fundacja jest uprawniona m.in. do udzielania pożyczek – ale wyłącznie spółkom kapitałowym, w których posiada udziały lub akcje, spółkom osobowym, w których uczestniczy jako wspólnik, oraz bezpośrednio beneficjentom.

Dla fundatorów planujących strukturyzację majątku z pomocą fundacji rodzinnej kluczowe jest zrozumienie tej granicy. Doradca podatkowy z Katowic może pomóc ocenić, czy planowane transakcje mieszczą się w dozwolonym zakresie, zanim zostaną zawarte, a tym samym uniknąć nieprzewidzianych zobowiązań podatkowych.

Wniesienie wierzytelności pożyczkowej do fundacji rodzinnej a skutki podatkowe

Istotne rozróżnienie dotyczy sytuacji, gdy fundator nie powierza fundacji zadania udzielenia pożyczki, lecz wnosi do niej już istniejącą wierzytelność z tytułu wcześniej udzielonej pożyczki. Taka operacja – mimo że może wydawać się zbliżona do udzielenia finansowania – rodzi odmienne skutki prawne i podatkowe.

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z lutego 2025 roku (sygn. 0111-KDIB1-2.4010.689.2025.1.BD) wyraźnie wskazał, że nabycie wierzytelności pożyczkowej nie jest tożsame z udzieleniem pożyczki. Fundacji będącej nabywcą wierzytelności nie można zatem traktować jak podmiotu, który sam pożyczył środki. To rozróżnienie ma bezpośrednie przełożenie na zasady opodatkowania odsetek, jakie fundacja będzie z tytułu tej wierzytelności otrzymywać.

W sprawach tego rodzaju szczególną rolę odgrywają interpretacje podatkowe, które pozwalają podatnikowi z wyprzedzeniem ustalić podatkowe konsekwencje planowanych działań. Skorzystanie z takiej ścieżki, przy wsparciu doświadczonego doradcy podatkowego z Katowic lub prawnika z Katowic, minimalizuje ryzyko sporu z organami skarbowymi.

Kiedy fundacja rodzinna zapłaci CIT od odsetek

Dyrektor KIS potwierdził, że otrzymywanie przez fundację odsetek od wierzytelności pożyczkowej wniesionej przez fundatora wykracza poza zakres dozwolonej działalności gospodarczej fundacji. W konsekwencji dochody te nie korzystają ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób prawnych, przewidzianego dla fundacji rodzinnych prowadzących działalność w dozwolonym zakresie. Fundacja jest zatem zobowiązana do zapłaty CIT od tak uzyskanych odsetek.

Stanowisko to jest zbieżne z wcześniejszym orzecznictwem sądów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w prawomocnym wyroku z kwietnia 2024 roku (sygn. I SA/Kr 245/24) jednoznacznie stwierdził, że działalność fundacji rodzinnej polegająca na osiąganiu dochodów z tytułu spłaty pożyczki przez dłużnika – w tym odsetek – nie jest objęta ustawowym zwolnieniem podatkowym.

Dla fundatorów i zarządzających fundacjami rodzinnymi sytuacja ta wymaga przeprowadzenia rzetelnego audytu podatkowego struktury transakcji, zanim wierzytelność zostanie wniesiona do fundacji. Doradztwo podatkowe w Katowicach może w tym zakresie okazać się nieocenione, zwłaszcza gdy w grę wchodzą złożone struktury majątkowe.

Kiedy odsetki nie podlegają opodatkowaniu CIT w fundacji rodzinnej

Obraz jest jednak mniej jednoznaczny w sytuacji, gdy wierzytelność pożyczkowa wnoszona jest przez fundatora jako element pokrycia funduszu założycielskiego fundacji. W interpretacji indywidualnej z kwietnia 2024 roku dyrektor KIS zajął stanowisko, że w takim przypadku wniesienie wierzytelności jest neutralne podatkowo.

Argumentacja organu opiera się na tym, że fundacja rodzinna jest z mocy prawa podmiotem powołanym do gromadzenia i zarządzania mieniem. Wierzytelność wnoszona na pokrycie funduszu założycielskiego stanowi składnik tego mienia, a nie efekt prowadzonej działalności gospodarczej. W związku z tym otrzymywane następnie odsetki oraz kwota nominalna pożyczki nie mogą być uznane za wynik wykonywania przez fundację działalności objętej wyłączeniem ze zwolnienia z CIT.

To subtelne, lecz niezwykle istotne rozróżnienie pokazuje, jak duże znaczenie ma precyzyjne ustrukturyzowanie transakcji już na etapie planowania. Adwokat z Katowic lub doradca podatkowy z Katowic, posiadający doświadczenie w sprawach fundacji rodzinnych, może wskazać, która ścieżka prawna jest właściwa i bezpieczna podatkowo w konkretnym przypadku.

Fundacja rodzinna a ryzyko postępowania podatkowego

Złożoność przepisów dotyczących fundacji rodzinnych sprawia, że zarówno organy podatkowe, jak i sądy administracyjne wciąż wypracowują spójną linię interpretacyjną w wielu kwestiach. Postępowanie podatkowe dotyczące rozliczeń fundacji może być wieloetapowe i wymaga rzetelnego przygotowania merytorycznego.

Optymalizacja podatkowa w Katowicach w kontekście fundacji rodzinnych nie polega na szukaniu luk w prawie, lecz na świadomym korzystaniu z rozwiązań przewidzianych przez ustawodawcę – w granicach, które wyznaczają ustawa, orzecznictwo i interpretacje podatkowe. Postępowania podatkowe dotyczące fundacji są coraz częstsze, a ich wynik w dużej mierze zależy od prawidłowego zakwalifikowania czynności już w momencie ich planowania.

Jak skutecznie zabezpieczyć fundację rodzinną przed ryzykiem podatkowym

Podatnicy działający za pośrednictwem fundacji rodzinnej lub rozważający jej założenie powinni każdorazowo weryfikować planowane transakcje pod kątem ich zgodności z dozwoloną działalnością, a w sprawach nieoczywistych – korzystać z interpretacji indywidualnych. Audyt podatkowy struktury majątkowej fundacji pozwala z wyprzedzeniem zidentyfikować obszary ryzyka i wdrożyć właściwe rozwiązania.

Kancelaria oferująca doradztwo podatkowe w Katowicach zapewnia kompleksowe wsparcie zarówno na etapie zakładania fundacji, jak i w trakcie jej bieżącego funkcjonowania. Prawnicy z Katowic oraz doradcy podatkowi z Katowicspecjalizujący się w prawie fundacyjnym i podatkowym służą pomocą w analizie skutków planowanych operacji, przygotowaniu wniosków o interpretacje podatkowe oraz w reprezentowaniu klientów w ewentualnych postępowaniach podatkowych przed organami administracji skarbowej.

author avatar
Sławomir Śliwowski