Pn-Pt 10:00 - 16:00 
Naczelny Sąd Administracyjny wydał istotny wyrok dotyczący podatku akcyzowego, który może mieć znaczący wpływ na właścicieli pojazdów z odwracalnymi modyfikacjami. Doradca podatkowy Sosnowiec zwraca uwagę na precedensowy charakter orzeczenia, które precyzuje kryteria kwalifikacji pojazdów do celów akcyzowych.
Istota sporu – kiedy pojazd jest specjalny?
W sprawie rozpatrywanej przez NSA przedsiębiorca dokonał sprzedaży samochodu, którego nie uznawał za osobowy, lecz za pojazd specjalnego przeznaczenia. Optymalizacja podatkowa Katowice w tym przypadku polegała na próbie zakwalifikowania pojazdu pod inny kod Nomenklatury Scalonej, co zwolniłoby z obowiązku zapłaty akcyzy.
Spółka twierdziła, że dokonane modyfikacje przekształciły samochód w pojazd pomocy drogowej, co potwierdzał niemiecki dowód rejestracyjny klasyfikujący go jako „pojazd specjalny – pomoc techniczna”. Jednak naczelnik urzędu skarbowego, a następnie organ odwoławczy, zakwestionowali to stanowisko, nakazując zapłatę ponad 35 tys. zł podatku akcyzowego.
Regulacje prawne dotyczące akcyzy od pojazdów
Jak przypomina adwokat Sosnowiec specjalizujący się w sprawach podatkowych, zgodnie z art. 100 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o podatku akcyzowym, opodatkowaniu podlega pierwsza sprzedaż na terytorium Polski samochodu osobowego, który:
- nie został wcześniej zarejestrowany w kraju
- nie została od niego zapłacona akcyza z tytułu importu lub nabycia wewnątrzwspólnotowego
Kluczowe znaczenie ma klasyfikacja pojazdu według Nomenklatury Scalonej:
- CN 8703 – samochody osobowe i pojazdy przeznaczone zasadniczo do przewozu osób
- CN 8705 – pojazdy silnikowe specjalnego przeznaczenia (np. pojazdy pogotowia technicznego, dźwigi samochodowe)
Dlaczego organy skarbowe zakwestionowały klasyfikację pojazdu?
Przeprowadzony audyt podatkowy wykazał, że mimo modyfikacji pojazd zachował cechy charakterystyczne dla samochodu osobowego:
- wszystkie drzwi wyposażone w szyby
- brak stałej przegrody oddzielającej kabinę od przestrzeni ładunkowej
- zamontowane stałe siedzenia z pasami bezpieczeństwa
- bogate wyposażenie wnętrza zapewniające komfort podróży
Stanowisko sądów w kwestii klasyfikacji pojazdów dla celów akcyzowych
WSA w Gdańsku (sygn. akt I SA/Gd 749/21) podkreślił, że przy klasyfikacji pojazdu do odpowiedniej pozycji CN nie należy się kierować subiektywnym przekonaniem ani faktycznym sposobem użytkowania, lecz obiektywnymi cechami określającymi zasadnicze przeznaczenie pojazdu.
Jak zauważa prawnik Sosnowiec, w toku postępowania podatkowego NSA potwierdził to stanowisko, wskazując że samochód nie spełniał kryteriów pojazdu specjalnego przeznaczenia, gdyż:
- nie został specjalnie skonstruowany
- nie był wyposażony w mechanizmy charakterystyczne dla pojazdów specjalnych (np. dźwigi nieobrotowe, wciągarki)
- posiadanie osprzętu pomocy drogowej samo w sobie nie wystarcza do zmiany klasyfikacji
Kluczowy aspekt wyroku – odwracalność modyfikacji
Sędzia Janusz Zubrzycki w uzasadnieniu wyroku NSA z 9 kwietnia 2025 r. (sygn. akt I FSK 845/22) podkreślił, że zmiany dokonane w pojeździe były nieinwazyjne i mogły zostać odwrócone w zależności od potrzeb eksploatacyjnych. Ta odwracalność modyfikacji stała się głównym argumentem przeciwko uznaniu pojazdu za specjalny.
Eksperci zajmujący się postępowaniami podatkowymi zwracają uwagę, że ta linia orzecznicza może mieć istotne konsekwencje dla podmiotów dokonujących podobnych modyfikacji pojazdów.
Wnioski dla podatników i praktyczne zalecenia
Doradca podatkowy Katowice rekomenduje, aby przy planowaniu transakcji pojazdami modyfikowanymi zwrócić szczególną uwagę na:
- Trwałość i nieodwracalność wprowadzanych zmian konstrukcyjnych
- Zgodność modyfikacji z kryteriami klasyfikacyjnymi CN
- Dokumentację potwierdzającą specjalistyczny charakter pojazdu
Warto również rozważyć wystąpienie o interpretacje podatkowe przed dokonaniem transakcji, co pozwoli zabezpieczyć się przed ewentualnymi negatywnymi konsekwencjami.
Konsekwencje wyroku dla przedsiębiorców
Orzeczenie NSA stanowi istotne przypomnienie, że przy kwalifikacji pojazdu dla celów akcyzowych liczy się nie tylko formalne oznaczenie w dokumentach rejestracyjnych, ale przede wszystkim obiektywne cechy konstrukcyjne i nieodwracalność dokonanych modyfikacji.
Kancelaria doradztwo podatkowe Katowice zaleca przedsiębiorcom weryfikację statusu posiadanych pojazdów pod kątem ewentualnych zobowiązań akcyzowych, szczególnie jeśli wcześniej dokonano w nich podobnych modyfikacji.
