Pn-Pt 10:00 - 16:00 
Usługi z zakresu medycyny pracy nie korzystają w całości ze zwolnienia z VAT, gdy obejmują wizytacje stanowisk pracy oraz udział lekarza w komisjach BHP – tak orzekł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z czerwca 2026 r. Rozstrzygnięcie ma istotne znaczenie dla podmiotów leczniczych świadczących usługi medycyny pracy.
Medycyna pracy zwolnienie z VAT – co obejmuje spór
Sprawa dotyczyła spółki prowadzącej działalność leczniczą i realizującej pełen zakres obowiązków wynikających z ustawy o służbie medycyny pracy. Oprócz standardowych badań wstępnych, okresowych i kontrolnych wykonywała ona również wizytacje stanowisk pracy oraz zapewniała udział lekarza w komisjach bezpieczeństwa i higieny pracy. Wątpliwości dotyczyły tego, czy te dodatkowe czynności również korzystają ze zwolnienia z VAT przewidzianego dla usług opieki medycznej.
Zakres zwolnienia z VAT dla usług medycznych
Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy o VAT zwolnione są usługi w zakresie opieki medycznej służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, a także dostawy towarów i świadczenie usług ściśle z nimi związane, wykonywane w ramach działalności leczniczej przez podmioty lecznicze. Kluczowe jest więc, czy dana czynność ma charakter terapeutyczny i jest skierowana na zdrowie konkretnego pacjenta.
Medycyna pracy zwolnienie z VAT według organów podatkowych
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał, że wizytacje stanowisk pracy i udział lekarza w komisjach BHP nie spełniają warunków zwolnienia. Czynności te koncentrują się przede wszystkim na środowisku pracy i dostarczaniu pracodawcy informacji niezbędnych do realizacji jego obowiązków z zakresu BHP. Nie są nakierowane na ochronę zdrowia konkretnej osoby, dlatego nie mogą korzystać ze zwolnienia z VAT – stwierdził organ. Nie uznał również, by czynności te tworzyły z badaniami pracowników jedną kompleksową usługę.
Czy wizytacje i komisje BHP to usługi pomocnicze
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie początkowo uznał, że choć czynności nie tworzą usługi kompleksowej z badaniami, to jednak stanowią usługi pomocnicze w rozumieniu art. 43 ust. 17 ustawy o VAT. Sąd podkreślił, że relacja między usługą główną a świadczeniem pomocniczym nie wymaga, by każde z nich samodzielnie realizowało cel terapeutyczny. Istotne jest, czy z perspektywy odbiorcy stanowi ono środek umożliwiający skorzystanie z usługi głównej. Ponieważ ustawa o służbie medycyny pracy nakłada obowiązek zapewnienia tych czynności, WSA uznał je za zwolnione z VAT.
Wyrok NSA w sprawie medycyny pracy zwolnienie z VAT
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA. W uzasadnieniu sędzia Danuta Oleś wyjaśniła, że opieka medyczna polega na podejmowaniu działań terapeutycznych wobec konkretnego pacjenta. Wizytacja stanowisk pracy i udział lekarza w komisjach BHP nie spełniają tego warunku – nie są ukierunkowane na zdrowie konkretnej osoby. Sam fakt, że ustawodawca nałożył obowiązek wykonywania tych czynności w ramach medycyny pracy, nie przesądza o ich zwolnieniu na gruncie prawa podatkowego. W efekcie czynności te podlegają opodatkowaniu 23-procentowym VAT.
Konsekwencje dla podmiotów leczniczych i praktyczne wskazówki
Wyrok NSA oznacza, że podmioty świadczące usługi medycyny pracy powinny odrębnie rozliczać VAT od wizytacji stanowisk pracy oraz udziału lekarza w komisjach BHP. Nie można ich automatycznie włączać do zwolnionej usługi kompleksowej. Dla podmiotów z Katowic i całego województwa śląskiego, które prowadzą działalność w zakresie medycyny pracy, prawidłowa klasyfikacja podatkowa ma kluczowe znaczenie dla uniknięcia zaległości podatkowych i odsetek.
W ramach optymalizacji podatkowej katowice zalecamy dokładną weryfikację umów z pracodawcami oraz zakresu świadczonych usług. Doświadczony doradca podatkowy Katowice pomoże przeanalizować, które elementy podlegają zwolnieniu, a które wymagają naliczenia VAT. W ramach doradztwa podatkowego katowice oferujemy również wsparcie przy sporządzaniu wniosków o interpretację indywidualną oraz reprezentację w postępowaniach podatkowych. Przed wprowadzeniem zmian w rozliczeniach warto rozważyć audyt podatkowy, który pozwoli zidentyfikować ryzyka i zabezpieczyć prawidłowość stosowanych rozwiązań.
