Ulga na ekspansję – kto faktycznie może z niej skorzystać i dlaczego orzecznictwo zawęża jej zakrescent

Ulga na ekspansję miała być realnym wsparciem dla polskich przedsiębiorców zdobywających nowe rynki zbytu. Tymczasem orzecznictwo sądów administracyjnych – w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego – stopniowo zawęża krąg podmiotów uprawnionych do jej stosowania. Najnowsze wyroki pokazują, że wielu podatników, którzy dotychczas korzystali z tej preferencji lub planowali jej zastosowanie, może znaleźć się w sporze z fiskusem.

Na czym polega ulga na ekspansję i komu miała służyć

Ulga na ekspansję funkcjonuje w polskim prawie podatkowym od 2022 roku. Jej istotą jest możliwość podwójnego odliczenia wydatków poniesionych na zwiększenie przychodów ze sprzedaży produktów: raz jako kosztu uzyskania przychodu, a drugi raz w ramach samej ulgi, przy czym roczny limit odliczenia wynosi milion złotych. Katalog kwalifikowanych wydatków został określony zarówno w ustawie o CIT, jak i w ustawie o PIT.

Warunkiem skorzystania z preferencji jest wykazanie, że w dwóch kolejnych latach podatkowych podatnik uzyskał wzrost przychodów ze sprzedaży produktów albo osiągnął przychody ze sprzedaży produktów dotychczas nieoferowanych na rynku. Intencją ustawodawcy było wsparcie przede wszystkim małych i średnich producentów, którzy aktywnie rozwijają swoją ofertę i poszukują nowych kanałów dystrybucji.

Dla przedsiębiorców planujących skorzystanie z tej preferencji warto skonsultować się z doradcą podatkowym z Katowic jeszcze przed złożeniem zeznania podatkowego, by ocenić, czy spełnione są wszystkie warunki ustawowe.

Zlecenie produkcji podwykonawcom a prawo do ulgi na ekspansję

Jednym z kluczowych sporów interpretacyjnych jest pytanie, czy z ulgi może skorzystać podatnik, który opracował produkt, jego recepturę lub koncepcję, ale samo wytworzenie zlecił podmiotom trzecim. Podatnicy argumentowali, że skoro produkt powstaje w wyniku ich działalności intelektualnej i to oni wprowadzają go na rynek, ponoszą koszty promocji i odpowiadają za jego sprzedaż, to ulga im przysługuje.

Organy podatkowe oraz sądy zajęły jednak odmienne stanowisko. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z marca 2026 roku (sygn. II FSK 798/23) potwierdził, że przez produkty, o których mowa w przepisach regulujących ulgę, należy rozumieć wyłącznie rzeczy samodzielnie wytworzone przez podatnika. Podmioty nabywające gotowy towar i sprzedające go pod własną marką prowadzą działalność dystrybucyjną, a nie produkcyjną, co wyklucza prawo do ulgi. Analogiczne stanowisko NSA zajął już w grudniu 2025 roku w sprawie branży kosmetycznej, gdzie wytwarzanie opakowań i napełnianie ich produktem miało być realizowane przez zewnętrznych podwykonawców.

W sprawach, w których organ podatkowy kwestionuje prawo do ulgi i wszczyna postępowanie podatkowe, podatnik powinien być reprezentowany przez specjalistę posiadającego doświadczenie zarówno w prawie podatkowym, jak i w postępowaniach przed sądami administracyjnymi. Prawnik z Katowic lub adwokat z Katowic znający aktualną linię orzeczniczą może skutecznie ocenić szanse na pomyślne rozstrzygnięcie sporu.

Produkt dotychczas nieoferowany – jak rozumieją go sądy i organy podatkowe

Drugi obszar sporny dotyczy pojęcia produktu dotychczas nieoferowanego. Ustawa posługuje się tym terminem, ale go nie definiuje, co sprawia, że zarówno organy skarbowe, jak i sądy różnie zakreślają jego granice. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w swoich interpretacjach podatkowych sięga do projektu objaśnień Ministerstwa Finansów z września 2023 roku, który nigdy nie ukazał się w wersji ostatecznej, lecz mimo to jest traktowany jako punkt odniesienia w wykładni przepisów.

Zgodnie z tym podejściem nowym produktem w rozumieniu ulgi nie jest kolejna wersja dotychczas wytwarzanego wyrobu, różniąca się gramaturą, składem, opakowaniem czy recepturą. Nowym produktem byłoby natomiast wejście w zupełnie inny segment – przykładowo przejście od produkcji laptopów do konsol do gier, albo od produkcji serów do jogurtów. Takie restrykcyjne ujęcie oznacza, że producent wód mineralnych, który rozszerza asortyment o wody gazowane lub wysokozmineralizowane, może nie spełnić kryterium ustawowego – przynajmniej według fiskusa.

Interpretacje podatkowe w tym zakresie są niespójne, a linia orzecznicza sądów nie jest jednolita. Wśród orzeczeń dominujących potwierdzają stanowisko organów skarbowych, lecz WSA w Gliwicach w wyroku z września 2025 roku uznał, że poszczególne rodzaje napojów stanowią odrębne produkty, i orzekł na korzyść podatnika. To pokazuje, jak istotne jest szczegółowe uzasadnienie każdego przypadku i umiejętność prawidłowego zakwalifikowania działań podatnika do właściwej kategorii normatywnej.

W sytuacji gdy interpretacje podatkowe nie dają jednoznacznej odpowiedzi, a ryzyko sporu z organem jest realne, doradztwo podatkowe w Katowicach pozwala ocenić, czy w konkretnym przypadku istnieją podstawy do złożenia wniosku o interpretację indywidualną lub czy lepszą strategią jest odpowiednie udokumentowanie innowacyjnego charakteru produktu już na etapie przygotowania do skorzystania z ulgi.

Praktyczne ryzyko dla podatników korzystających z ulgi na ekspansję

Zawężająca wykładnia stosowana przez organy podatkowe i coraz szerzej akceptowana przez sądy rodzi poważne ryzyko dla przedsiębiorców, którzy już skorzystali z ulgi na ekspansję lub planują jej zastosowanie. Jeśli fiskus uzna, że podatnik nie spełniał warunków ustawowych, skutkiem może być nie tylko obowiązek zwrotu nienależnie odliczonej kwoty, ale też konieczność zapłaty odsetek za zwłokę oraz wszczęcie postępowania podatkowego.

Audyt podatkowy rozliczeń z tytułu ulgi na ekspansję, przeprowadzony przez specjalistę z zakresu prawa podatkowego, pozwala zidentyfikować ewentualne nieprawidłowości zanim zrobi to organ kontrolny. Optymalizacja podatkowa w Katowicach w zakresie ulg inwestycyjnych wymaga precyzyjnej analizy zarówno procesu produkcyjnego podatnika, jak i rodzajowego charakteru oferowanych przez niego produktów.

Jak zabezpieczyć swoje prawa przy stosowaniu ulgi na ekspansję

Przedsiębiorcy zainteresowani ulgą na ekspansję lub ci, którzy już z niej skorzystali i obawiają się kontroli, powinni rozważyć kilka działań ochronnych. Pierwszym krokiem jest rzetelna analiza procesu produkcyjnego pod kątem kryterium samodzielności wytwarzania. Kolejnym – ocena, czy oferowane przez firmę nowe produkty spełniają standard rodzajowej odmienności, którego oczekują organy podatkowe. Jeśli sytuacja jest nieoczywista, właściwym krokiem może być uzyskanie interpretacji indywidualnej.

Doradca podatkowy z Katowic obsługujący przedsiębiorców produkcyjnych może przeprowadzić weryfikację zgodności stosowanych preferencji z aktualnym orzecznictwem oraz przygotować podatnika do ewentualnych postępowań podatkowych. Kancelaria oferująca doradztwo podatkowe w Katowicach zapewnia wsparcie zarówno na etapie bieżącego planowania podatkowego, jak i w trakcie sporów z organami podatkowymi przed sądami administracyjnymi.

author avatar
Sławomir Śliwowski