Laptop with code connected to shield, documents, and calculator, symbolizing cybersecurity and data protection.

Odpowiedzialność solidarna w VAT za usługi od 2027 r. – IT, reklama, księgowość i doradztwo (załącznik nr 16)

Od 2027 r. nabywca usług IT, reklamy, księgowości czy doradztwa może odpowiadać za VAT usługodawcy. Kiedy, jakie są progi i jak chroni split payment.

Od 1 stycznia 2027 r. odpowiedzialność solidarna nabywcy za VAT kontrahenta obejmie nie tylko towary wrażliwe, ale też wybrane usługi niematerialne. Wprowadza to nowelizacja ustawy o VAT z 4 września 2026 r. (Dz.U. poz. 1270), która dodaje do ustawy nowy załącznik nr 16. W praktyce dotyczy to usług, które kupuje niemal każda firma: oprogramowania, reklamy, księgowości czy doradztwa.

Jakie usługi obejmuje załącznik nr 16

Katalog jest zamknięty i obejmuje 12 grup usług według PKWiU, m.in.:

  • usługi związane z oprogramowaniem (62.01) i doradztwo w zakresie oprogramowania (62.02.2),
  • hosting (63.11.12),
  • usługi rachunkowo-księgowe (69.20.2),
  • pozostałe doradztwo w zakresie prowadzenia działalności i zarządzania (70.22),
  • usługi reklamowe (73.1) i badanie rynku (73.2),
  • usługi związane z zatrudnieniem (78),
  • administracyjna obsługa biura i usługi wspomagające (82),
  • a także wybrane usługi architektoniczne i inżynierskie, badania naukowe i prace rozwojowe oraz niektóre pozostałe usługi profesjonalne i techniczne.

O tym, czy usługa jest w katalogu, decyduje jej rzeczywista treść i klasyfikacja, a nie nazwa w umowie czy na fakturze. Przy umowach łączących kilka świadczeń (np. „obsługa projektu” z elementami doradztwa, programowania i reklamy) klasyfikacja może być sporna.

Kiedy nabywca odpowiada

Zasada się nie zmienia. Nabywca odpowiada solidarnie za zaległość usługodawcy tylko w części VAT przypadającej na usługę wykonaną na jego rzecz i tylko wtedy, gdy w chwili transakcji wiedział lub miał uzasadnione podstawy przypuszczać, że podatek nie zostanie wpłacony. Ustawa podaje przykłady takich okoliczności: warunki nietypowe dla obrotu i cenę niższą od rynkowej bez uzasadnienia. Sama późniejsza niewypłacalność kontrahenta nie wystarczy.

Kiedy odpowiedzialności nie ma

  • Płatność w MPP. Zapłata w mechanizmie podzielonej płatności wyłącza odpowiedzialność. Wcześniejsza wersja projektu (druk sejmowy nr 2677) chciała tę ochronę ograniczyć, ale ostatecznie z tego zrezygnowano.
  • Mała faktura. Odpowiedzialność co do zasady nie obejmuje faktury, na której należność ogółem wynosi poniżej 15 tys. zł brutto. Faktura na dokładnie 15 tys. zł już nie korzysta z wyłączenia.
  • …ale z limitem miesięcznym. Wyłączenie dla małych faktur przestaje działać, gdy łączna wartość netto takich usług od jednego usługodawcy w danym miesiącu przekroczy 50 tys. zł. Sumuje się wszystkie usługi z załącznika od tego kontrahenta, niezależnie od ich rodzaju.
  • Zaległość niezwiązana z oszustwem. Odpowiedzialność nie powstaje, jeżeli zaległość usługodawcy nie wynikała z jego udziału w nierzetelnym rozliczaniu podatku.

Od kiedy

Nowe przepisy stosuje się do usług, dla których obowiązek podatkowy powstał od 1 stycznia 2027 r. Nie decyduje data faktury ani zapłaty, tylko moment powstania obowiązku podatkowego – trzeba to sprawdzić zwłaszcza przy umowach rozliczanych okresowo i zaliczkach na przełomie roku.

Przykłady

  1. Usługa IT za 14 760 zł brutto (12 tys. zł netto), jedyna w miesiącu od tego wykonawcy – korzysta z wyłączenia dla małych faktur.
  2. Pięć faktur od agencji reklamowej po 10 tys. zł netto – łącznie 50 tys. zł netto, próg nie jest przekroczony. Szósta faktura w tym samym miesiącu (60 tys. zł netto) sprawia, że wyłączenie przestaje chronić zakupy od tej agencji w tym miesiącu. Organ nadal musi jednak wykazać pozostałe przesłanki.
  3. Obsługa kadrowa za 35 tys. zł netto zapłacona w MPP – odpowiedzialność solidarna jest wyłączona.

Co zrobić przed 2027 r.

  1. Sporządź listę stałych dostawców usług z załącznika nr 16 i sprawdź, które faktury przekraczają progi.
  2. Rozważ płacenie tych faktur w MPP – to najprostsza ochrona, choć dla małych usługodawców bywa uciążliwa.
  3. Dokumentuj wybór kontrahenta: porównanie ofert, weryfikację na białej liście, uzasadnienie ceny.
  4. Przejrzyj sposób fakturowania – próg 15 tys. zł dotyczy kwoty całej faktury, więc usługa z załącznika wykazana na jednej fakturze z innymi świadczeniami może stracić ochronę.

Ta sama nowelizacja zmienia też załącznik nr 15 – opisaliśmy to w artykule załącznik nr 15 od 2027 r. – kody CN zamiast PKWiU.

Jak pomagamy

Pomagamy firmom i biurom rachunkowym przygotować procedury zakupowe i płatnicze pod nowe przepisy, a w sporach z organami reprezentujemy podatników – zobacz doradca podatkowy i doradztwo podatkowe dla biur rachunkowych.

Masz podobną sprawę? Umów spotkanie.

Opracowanie na podstawie ustawy z 4 września 2026 r. o zmianie ustawy o VAT (Dz.U. poz. 1270) i publikacji w Dzienniku Gazecie Prawnej. Stan prawny na 13 listopada 2026 r. Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej ani podatkowej w indywidualnej sprawie.

author avatar
Sławomir Śliwowski