Ilustracja: mechanizm podzielonej płatności i załącznik nr 15 od 2027 r.

Załącznik nr 15 do ustawy o VAT od 2027 r. – kody CN zamiast PKWiU i zakres podzielonej płatności

Od 1 stycznia 2027 r. towary w załączniku nr 15 będą opisane kodami CN zamiast PKWiU. Zakres obowiązkowego split payment może się nieco rozszerzyć.

Od 1 stycznia 2027 r. zmienia się sposób opisu towarów w załączniku nr 15 do ustawy o VAT. Polską Klasyfikację Wyrobów i Usług (PKWiU) zastąpi Nomenklatura Scalona (CN). Wprowadza to nowelizacja ustawy o VAT z 4 września 2026 r. Usługi w załączniku nadal będą opisane według PKWiU.

Do czego służy załącznik nr 15

Załącznik nr 15 to wykaz towarów i usług, dla których obowiązują szczególne zasady:

  • obowiązkowy mechanizm podzielonej płatności (MPP) – przy fakturze na kwotę należności ogółem powyżej 15 tys. zł nabywca będący podatnikiem musi zapłacić w MPP (art. 108a ust. 1a),
  • adnotacja „mechanizm podzielonej płatności” na fakturze przy tej samej kwocie (art. 106e ust. 1 pkt 18a),
  • odpowiedzialność solidarna nabywcy za zaległości podatkowe sprzedawcy przy części towarów (art. 105a),
  • obowiązek posiadania rachunku rozliczeniowego przez dostawcę i nabywcę (art. 108e).

Zmiana klasyfikacji dotyczy więc wszystkich tych obowiązków jednocześnie.

Co się zmienia

Według uzasadnienia projektu zakres załącznika ma zasadniczo zostać ten sam. Różnice między PKWiU a CN sprawiają jednak, że w kilku miejscach może się on rozszerzyć:

  • części do silników (poz. 52) – kod CN 8409 99 obejmuje także towary z PKWiU 28.11.42.0 (części do pozostałych silników), których dziś w załączniku nie ma,
  • odpady, złom i surowce wtórne (poz. 74) – opisane ogólnie, bez wyliczania kodów CN,
  • części i akcesoria do pojazdów silnikowych (poz. 76) – również opis słowny zamiast dziesiątek kodów.

Opisowe pozycje są czytelniejsze, ale mogą objąć towary, które dziś są poza MPP. W usługach zmiany są porządkowe – np. zamiast wyliczać wszystkie roboty budowlane specjalistyczne, załącznik wskaże cały dział 43 PKWiU. Zakres usług się nie zmienia.

Przepis przejściowy

Nowe brzmienie załącznika stosuje się tylko wtedy, gdy zarówno dostawa, jak i faktura przypadają na 2027 r. W pozostałych przypadkach obowiązują przepisy w brzmieniu z 2026 r. Przykład dla towaru, który wchodzi do załącznika dopiero od 2027 r.:

  • dostawa i faktura w grudniu 2026 r. – bez MPP,
  • dostawa w grudniu 2026 r., faktura w styczniu 2027 r. – bez MPP,
  • dostawa w styczniu 2027 r., faktura w grudniu 2026 r. – bez MPP,
  • dostawa i faktura w styczniu 2027 r. – obowiązkowe MPP i adnotacja na fakturze.

Co zrobić przed końcem roku

  1. Przypisz kody CN do towarów z oferty, które dziś są lub mogą być w załączniku. Dla towarów importowanych i wysyłanych do UE kody CN zwykle już są w dokumentach celnych lub Intrastat.
  2. Zaktualizuj system fakturowy i KSeF – oznaczenia MPP muszą działać według nowej klasyfikacji od pierwszej faktury w 2027 r.
  3. Sprawdź zakupy. Jako nabywca możesz od 2027 r. odpowiadać solidarnie za VAT sprzedawcy przy nowych pozycjach, jeśli nie zapłacisz w MPP.
  4. Przejrzyj umowy i warunki płatności z kontrahentami, u których pojawi się obowiązek MPP – zwłaszcza przy częściach samochodowych, złomie i odpadach.
  5. Zaplanuj przełom roku. Przy dostawach z przełomu grudnia i stycznia rozstrzygają daty dostawy i wystawienia faktury.

O zmianach w zakresie faktur pisaliśmy też w artykule obowiązkowy KSeF a faktury korygujące.

Jak pomagamy

Pomagamy firmom i biurom rachunkowym przygotować się do zmian w VAT – od przypisania towarów do nowej klasyfikacji, przez procedury MPP, po wdrożenie KSeF. Zobacz też doradztwo podatkowe dla biur rachunkowych.

Masz podobną sprawę? Umów spotkanie.

Opracowanie na podstawie nowelizacji ustawy o VAT z 4 września 2026 r. i informacji opublikowanych w „Rzeczpospolitej”. Stan prawny na 29 października 2026 r. Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej ani podatkowej w indywidualnej sprawie.

author avatar
Sławomir Śliwowski