
Od 31 sierpnia 2023 r. osoba, która kupuje swoje pierwsze mieszkanie lub dom na rynku wtórnym, nie płaci 2% podatku od czynności cywilnoprawnych. Warunki zwolnienia są jednak wąskie. W jednej z ostatnich interpretacji Dyrektor KIS odmówił ulgi kobiecie, która miała tylko sezonowy domek letniskowy.
Na czym polega zwolnienie
Zgodnie z art. 9 pkt 17 ustawy o PCC zwolniony jest pierwszy zakup:
- prawa własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość,
- prawa własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego,
- spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego.
Warunek: w dniu zakupu i wcześniej kupujący nie miał żadnego z tych praw ani udziału w nich. Wyjątek dotyczy udziału do 50% otrzymanego w spadku – taki udział nie odbiera zwolnienia.
Sprawa domku letniskowego
Kobieta dostała od dziadka w darowiźnie domek, który w ewidencji gruntów i budynków figuruje jako budynek mieszkalny jednorodzinny. Wskazywała, że:
- domek od początku był projektowany i budowany jako letniskowy, na podstawie pozwolenia na budowę budynku rekreacyjnego,
- w ewidencji nie ma osobnej kategorii dla budynków rekreacyjnych, więc trafiają one do budynków mieszkalnych,
- korzysta z niego tylko latem, a budynek nie ma ocieplenia ani stałego ogrzewania – jedynie piec typu „koza”.
Dyrektor KIS uznał, że domek jest budynkiem mieszkalnym i nie ma znaczenia, jak długo w roku się w nim przebywa ani w jakim jest stanie technicznym. Przepis nie zawiera takich zastrzeżeń. Skutek: przy zakupie domu kobieta zapłaci 2% PCC.
Na co uważać przed zakupem
- Sprawdź ewidencję budynków. Organ opiera się na tym, jak budynek jest sklasyfikowany. Jeżeli posiadany domek ma inny status (np. budynek rekreacji indywidualnej w innej kategorii), wynik może być inny – ale trzeba to zweryfikować w dokumentach, a nie w deklaracjach.
- Liczy się cała przeszłość. Zwolnienie wyklucza posiadanie takiego prawa kiedykolwiek wcześniej, nie tylko w dniu zakupu. Sprzedaż domku przed zakupem mieszkania nie przywróci prawa do ulgi.
- Spadek – tylko do 50%. Udział w spadku powyżej połowy wyklucza zwolnienie – tak samo jak nieruchomość otrzymana w darowiźnie, nawet w całości, jak w opisanej sprawie.
- Zakup od dewelopera to inna sytuacja. Pierwotny rynek jest opodatkowany VAT, więc PCC nie płaci się niezależnie od zwolnienia.
- Interpretacja przed transakcją. Przy nietypowym stanie faktycznym (np. udziały w kilku nieruchomościach, budynki o niejasnym statusie) warto uzyskać interpretację przed podpisaniem aktu – notariusz pobierze PCC, jeśli zwolnienie budzi wątpliwości.
Przy sprzedaży nieruchomości warto też znać zasady ulgi mieszkaniowej w PIT, a przy podziale odziedziczonego mieszkania – zasady PCC przy dziale spadku.
Jak pomagamy
Pomagamy przy zakupie i sprzedaży nieruchomości – od analizy skutków w PCC i PIT, przez audyt prawny nieruchomości, po indywidualne interpretacje podatkowe.
Masz podobną sprawę? Umów spotkanie.
Opracowanie na podstawie interpretacji Dyrektora KIS opisanej w „Rzeczpospolitej” (2.11.2026). Stan prawny na 13 listopada 2026 r. Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej ani podatkowej w indywidualnej sprawie.